رندان سلامت می کنند،جان راغلامت می کنند
مستی زجامت می کنند،مستان سلامت می کنند
آنجا که یک با خویش نیست،یک مست آنجا بیش نیست
آنجا طریق وکیش نیست،مستان سلامت می کنند.

جمشید یکی از پادشاهان سلسله ی پیشدادی است که در
ادبیات پارسی از او به عنوان <جم>یاد شده و به گفته ی
شاهنامه،جشن«نوروز»از رسوم اوست وسرانجام ضحاک
اساس سلطنت او را بر انداخت.گویند که جم دارای جامی
بوده است جهان بین با هفت خط موازی واز پایین به بالا
به نامهای«فرودینه»،«کاسه گر»،«وَرَشک یا اشک»،
«ازرق»که سبز و سیاه وشب نیز نامیده شده ،«بصره»
«بغداد»و«جور»با آنکه این قضیه از اساس جنبه ی افسانه ای
دارد ولی در ادبیات عرفانی ما حضور داشته ودارد واز قلب
سالک وعارف به عنوان«جام جم»یاد کرده اند.آنجا که حافظ
می گوید:

سالها دل طلب جام جم از ما می کرد
آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد

اشاره ای زیبا و لطیف به همین نکته دارد و هر یک از خطوط
هفتگانه در واقع نشانگر سعه ی وجودی و ظرفیت باطنی سالک
است که باید حدّ خود را نگه دارد وپای خود را در مقام طلب
از آن فراتر ننهد و باز از قول لسان الغیب
صوفی ار باده به اندازه خورد نوشش باد
ورنه اندیشه ی این کار فراموشش باد
وسالکی که سعه ی وجودی او به آخرین حد رسیده باشد
استحقاق آن را دارد که جام معرفت را تاخط«جور»لبریز
کرده وبه او بنو شانند واصطلاحاً به این سالکان«هفت خط»
گفته می شود که حاکی از پختگی و کمال آنهاست.
نوشته اند که جمشید جام را در اختیار ساقی دانا دل و
روشن ضمیری قرار می داد تا هر کس مناسب ظرفیتی
که دارد باده بپیماید تا در حضور او بد مستی نکند و اگر
ساقی در تشخیص خود اشتباه می کردوترک ادبی به خاطر
بدمستی بیش از حد از یکی از حاضران در محضر جمشید
سر می زد ساقی مجلس را به جای او تنبیه می کردندچرا که
فراتر از ظرفیت وجودی وی باده در جام ریخته وبه دست او
داده است.اغلب شطحیاتی که برخی از عرفا در حالت بیخودی
و«صحو»برزبان رانده اند ناشی از باده کشیهای بی حساب
آنان از جام معرفت بوده است که به تاوان این کار خمار سختی
راپس از آن حالت تحمل کرده اند.به قول صائب تبریزی:

کفاره ی شراب خوری های بی حساب
هشیار در میانه ی مستان نشستن است

وبرسالکان راه شناس فرض است که رهروان طریقت رادر حد
ظرفیتی که دارند از زلال معارف عرفانی سیراب سازند
نه بیشتر.

ساقیا لبریز کن ساغر زمی
انتظار باده خواران تا به کی؟
تازه مست جور کش را دور کن
می به ساغر تا به خط جور کن
می به شط بصره و بغداد ده
نی به خط بصره و بغداد ده
شط می را جز شناور بط نیم
از حریفان فرودین خط نیم
تا دیدار بعد